Η παχυσαρκία αποτελεί παγκόσμια επιδημία και έχει επιπτώσεις όχι μόνο στον καρδιαγγειακό και μεταβολικό τομέα, αλλά και στην αναπαραγωγική υγεία ανδρών και γυναικών καθώς και στην επίτευξη εγκυμοσύνης. Αυτή η συστηματική ανασκόπηση εξετάζει τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τους μηχανισμούς και τις κλινικές συνέπειες της παχυσαρκίας στην αναπαραγωγή, την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και επίτευξη εγκυμοσύνης.
Η υπερβολική λιπώδης μάζα επηρεάζει αρνητικά την αναπαραγωγική λειτουργία μέσω ορμονικών διαταραχών, μεταβολικής δυσλειτουργίας και χρόνιας φλεγμονής. Στις γυναίκες, η παχυσαρκία σχετίζεται με διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας, μειωμένη ποιότητα ωαρίων και δυσκολία στην εμφύτευση του εμβρύου, με αποτέλεσμα μειωμένη γονιμότητα και αυξημένο χρόνο μέχρι την εγκυμοσύνη. Στους άνδρες, η παχυσαρκία επηρεάζει την ορμονική ισορροπία, μειώνοντας τα επίπεδα τεστοστερόνης και αυξάνοντας τα επίπεδα οιστρογόνων, γεγονός που μπορεί να επιφέρει μειωμένη ποιότητα σπέρματος και υπογονιμότητα.
Παράλληλα, η παχυσαρκία μειώνει τις πιθανότητες επιτυχίας στις θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (π.χ. εξωσωματική γονιμοποίηση – IVF), με χαμηλότερα ποσοστά εμφύτευσης και ζωντανών γεννήσεων, και αυξημένα ποσοστά ακυρώσεων κύκλων και αποβολών.
Η μητρική παχυσαρκία αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιπλοκών κατά την εγκυμοσύνη, όπως διαβήτη κύησης, υπέρταση, προεκλαμψία, και τα ποσοστά καισαρικών τομών. Παράλληλα, τα νεογνά από μητέρες με παχυσαρκία έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μακροσωμία, υψηλότερο αριθμό εισαγωγών σε μονάδες εντατικής νεογνών και μεταγεννητικά προβλήματα υγείας.
Η παχυσαρκία διαταράσσει τον άξονα υποθάλαμος–υπόφυση–ωοθήκες (HPO), μειώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, αυξάνει τη φλεγμονή και αλλοιώνει την έκκριση ορμονών όπως η SHBG και η τεστοστερόνη, επηρεάζοντας αρνητικά την αναπαραγωγική λειτουργία. Αυτές οι διαταραχές συνδέονται με μειωμένη ωορρηξία, κακή ποιότητα ωαρίων και χαμηλά ποσοστά εμφύτευσης.
Η παχυσαρκία έχει σημαντικό, πολλαπλό αντίκτυπο στην αναπαραγωγική υγεία και την εγκυμοσύνη: από τη δυσκολία στη σύλληψη και τη μείωση των ποσοστών επιτυχίας στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή έως τις αυξημένες επιπλοκές για τη μητέρα και το νεογνό. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει προεγχειρητική διαχείριση βάρους, εξατομικευμένες στρατηγικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και προσεκτικό προγεννητικό έλεγχο για την πρόληψη επιπλοκών.
Η ενσωμάτωση ενός διεπιστημονικού μοντέλου φροντίδας που περιλαμβάνει ενδοκρινολόγους, μαιευτήρες–χειρουργούς αναπαραγωγής και διατροφολόγους μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα για άτομα με παχυσαρκία που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη ή υποβάλλονται σε θεραπείες γονιμότητας.
Πηγή: https://link.springer.com/article/10.1007/s13679-025-00629-9
Διεύθυνση: Σοφία Κανελλοπούλου, Ενδοκρινολόγος, Λεωφόρος Δημοκρατίας 236, Άγιοι Ανάργυροι.
Τηλέφωνο: 6983379548
Email: s_kanellopoulou@hotmail.com