Το μεταβολικό σύνδρομο αποτελεί μία σύνθετη διαταραχή που τα τελευταία χρόνια απασχολεί ιδιαίτερα την επιστημονική κοινότητα, καθώς συνδέεται στενά με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Σύμφωνα με την επιστημονική δήλωση της American Heart Association (AHA) και του National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI), το μεταβολικό σύνδρομο περιλαμβάνει ένα σύνολο μεταβολικών παραγόντων κινδύνου που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και συμβάλλουν στην ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης.
Οι βασικοί παράγοντες που χαρακτηρίζουν το μεταβολικό σύνδρομο είναι η αυξημένη περίμετρος μέσης, η υπέρταση, τα αυξημένα τριγλυκερίδια, η χαμηλή HDL («καλή») χοληστερόλη και τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης νηστείας. Η παρουσία τριών ή περισσότερων από αυτούς τους παράγοντες αρκεί για τη διάγνωση του συνδρόμου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το μεταβολικό σύνδρομο δεν έχει μία μόνο αιτία. Η κοιλιακή παχυσαρκία και η αντίσταση στην ινσουλίνη θεωρούνται οι σημαντικότεροι υποκείμενοι μηχανισμοί, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η καθιστική ζωή, η γήρανση, οι ορμονικές διαταραχές και η γενετική προδιάθεση.
Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο έχουν περίπου διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου και έως πενταπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με άτομα χωρίς το σύνδρομο. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές.
Η αξιολόγηση του ασθενούς βασίζεται σε απλές κλινικές και εργαστηριακές μετρήσεις, όπως η περίμετρος μέσης, η αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα σακχάρου και το λιπιδαιμικό προφίλ. Οι νεότερες οδηγίες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην εξατομίκευση των ορίων της περιμέτρου μέσης ανάλογα με την εθνικότητα και τον βαθμό προδιάθεσης για αντίσταση στην ινσουλίνη.
Η βασική θεραπευτική προσέγγιση του μεταβολικού συνδρόμου επικεντρώνεται στις αλλαγές του τρόπου ζωής. Η απώλεια βάρους, η συστηματική σωματική άσκηση και η υιοθέτηση υγιεινής διατροφής αποτελούν τη σημαντικότερη παρέμβαση για τη μείωση του συνολικού καρδιομεταβολικού κινδύνου. Οι ειδικοί συστήνουν μείωση του σωματικού βάρους κατά 7% έως 10% μέσα στον πρώτο χρόνο, καθώς ακόμη και μικρή απώλεια βάρους μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στην υγεία.
Η τακτική φυσική δραστηριότητα παίζει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ. Προτείνεται μέτριας έντασης αερόβια άσκηση για τουλάχιστον 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας, ιδανικά καθημερινά.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η διατροφή. Συνιστάται περιορισμός των κορεσμένων και trans λιπαρών, μείωση της πρόσληψης χοληστερόλης και απλών σακχάρων και αύξηση της κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών και τροφών πλούσιων σε καλά λιπαρά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται και φαρμακευτική αγωγή για τη ρύθμιση επιμέρους παραγόντων κινδύνου, όπως η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία ή η υπεργλυκαιμία. Οι στατίνες αποτελούν βασική θεραπεία για τη μείωση της LDL χοληστερόλης, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλα φάρμακα ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το μεταβολικό σύνδρομο αποτελεί σημαντικό προειδοποιητικό σήμα για μελλοντικά καρδιαγγειακά νοσήματα και διαβήτη τύπου 2. Η έγκαιρη παρέμβαση με αλλαγές στον τρόπο ζωής και σωστή ιατρική παρακολούθηση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των επιπλοκών και στη βελτίωση της συνολικής υγείας των ασθενών.
Πηγή: https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/circulationaha.105.169405
Διεύθυνση: Σοφία Κανελλοπούλου, Ενδοκρινολόγος, Λεωφόρος Δημοκρατίας 236, Άγιοι Ανάργυροι.
Τηλέφωνο: 6983379548
Email: s_kanellopoulou@hotmail.com