Τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 έχουν αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Καθώς όμως η χρήση τους αυξάνεται, ένα ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο άνδρες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι εάν μπορούν να επηρεάσουν τις ορμόνες και τη γονιμότητα.
Νεότερα δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο ENDO 2026 της Endocrine Society είναι ενθαρρυντικά: σύμφωνα με την ανάλυση διαθέσιμων κλινικών μελετών, τα GLP-1 δεν φαίνεται να επιβαρύνουν τις ανδρικές αναπαραγωγικές ορμόνες ή την ποιότητα του σπέρματος. Αντίθετα, σε άνδρες με παχυσαρκία και χαμηλή τεστοστερόνη ενδέχεται να προσφέρουν ορισμένα οφέλη.
Πώς συνδέονται παχυσαρκία και τεστοστερόνη;
Η παχυσαρκία δεν επηρεάζει μόνο το σωματικό βάρος. Μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολικές και ορμονικές αλλαγές στον οργανισμό.
Στους άνδρες, το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης και διαταραχές στη λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος. Παράλληλα, η αντίσταση στην ινσουλίνη και άλλες μεταβολικές διαταραχές που συχνά συνοδεύουν την παχυσαρκία μπορούν να επηρεάσουν συνολικά την ορμονική υγεία.
Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μπορεί να έχει οφέλη που ξεπερνούν κατά πολύ την απώλεια κιλών.
Τι έδειξε η νέα έρευνα;
Ερευνητές από το University Hospitals Coventry and Warwickshire και το Warwick Medical School ανέλυσαν δημοσιευμένες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες που συνέκριναν φάρμακα GLP-1 με άλλες θεραπείες ή placebo σε άνδρες ηλικίας 18 έως 65 ετών.
Οι ερευνητές εξέτασαν κυρίως τις μεταβολές στην τεστοστερόνη και σε άλλες ορμόνες που σχετίζονται με τη λειτουργία των όρχεων. Παράλληλα, αξιολόγησαν στοιχεία σχετικά με την ποιότητα του σπέρματος, το σωματικό βάρος, το σάκχαρο, τη χοληστερόλη και γενικότερα τη μεταβολική υγεία.
Συνολικά, πέντε κλινικές δοκιμές πληρούσαν τα κριτήρια της ανάλυσης.
Τα αποτελέσματα δεν έδειξαν αρνητική επίδραση των GLP-1 στις ορμόνες, τη σεξουαλική λειτουργία ή την ποιότητα του σπέρματος.
Σεμαγλουτίδη, λιραγλουτίδη και ανδρική αναπαραγωγική υγεία
Ορισμένα από τα επιμέρους ευρήματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Σε μελέτη διάρκειας 24 εβδομάδων με σεμαγλουτίδη παρατηρήθηκε βελτίωση σε παραμέτρους που αφορούν τη μορφολογία του σπέρματος και τα επίπεδα χοληστερόλης, ενώ τα επίπεδα τεστοστερόνης και άλλων ορμονών παρέμειναν σταθερά.
Σε διαφορετική μελέτη διάρκειας 16 εβδομάδων με λιραγλουτίδη, άνδρες με παχυσαρκία και χαμηλή τεστοστερόνη που σχετιζόταν με το αυξημένο σωματικό βάρος παρουσίασαν αύξηση της τεστοστερόνης και σχετικών ορμονών.
Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την υπόθεση ότι η βελτίωση της μεταβολικής υγείας και η απώλεια βάρους μπορεί να συμβάλλουν παράλληλα στη βελτίωση της ορμονικής λειτουργίας.
Μπορούν τα GLP-1 να βελτιώσουν τη γονιμότητα;
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Τα διαθέσιμα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν σημαίνουν ότι τα GLP-1 αποτελούν θεραπεία για την ανδρική υπογονιμότητα ή τον υπογοναδισμό.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο αριθμός των διαθέσιμων μελετών παραμένει μικρός και τα αποτελέσματά τους παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις. Επομένως, απαιτούνται μεγαλύτερες και καλύτερα σχεδιασμένες κλινικές μελέτες για να κατανοήσουμε πλήρως την επίδραση των συγκεκριμένων φαρμάκων στην ανδρική γονιμότητα.
Επιπλέον, τα πιθανά αναπαραγωγικά οφέλη φαίνεται ότι είναι κυρίως έμμεσα: η απώλεια βάρους και η βελτίωση της μεταβολικής υγείας μπορούν με τη σειρά τους να δημιουργήσουν ένα ευνοϊκότερο ορμονικό περιβάλλον.
Γιατί έχει σημασία η αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας;
Τα νέα δεδομένα αναδεικνύουν μια σημαντική προσέγγιση στη διαχείριση της χαμηλής τεστοστερόνης σε άνδρες με παχυσαρκία: πριν αντιμετωπιστεί αποκλειστικά η ορμονική διαταραχή, είναι σημαντικό να αξιολογείται και να αντιμετωπίζεται η πιθανή υποκείμενη μεταβολική αιτία.
Η απώλεια βάρους και η βελτίωση της μεταβολικής υγείας μπορούν να έχουν θετικές επιδράσεις σε πολλαπλά επίπεδα, από τον γλυκαιμικό έλεγχο και τη χοληστερόλη μέχρι την ορμονική και πιθανώς την αναπαραγωγική λειτουργία.
Η επιλογή θεραπείας, ωστόσο, πρέπει πάντα να γίνεται εξατομικευμένα. Ιδιαίτερα για άνδρες που σχεδιάζουν να αποκτήσουν παιδιά ή παρουσιάζουν χαμηλή τεστοστερόνη, είναι σημαντικό να προηγείται ολοκληρωμένη ενδοκρινολογική αξιολόγηση.
Τα νεότερα δεδομένα είναι αισιόδοξα, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα προτού εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα σχετικά με την επίδραση των GLP-1 στην ανδρική γονιμότητα.
Πηγή: https://www.endocrine.org/news-and-advocacy/news-room/2026/natesh-press-release-endo-2026
Διεύθυνση: Σοφία Κανελλοπούλου, Ενδοκρινολόγος, Λεωφόρος Δημοκρατίας 236, Άγιοι Ανάργυροι.
Τηλέφωνο: 6983379548
Email: s_kanellopoulou@hotmail.com