Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες βρίσκονται σε πολλά προϊόντα που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας και έχουν συγκεντρώσει το επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της δυνατότητάς τους να παρεμβαίνουν στη φυσιολογική λειτουργία των ορμονών.
Νεότερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the Endocrine Society εξετάζει μια ακόμη πιθανή επίδρασή τους: τη σχέση μεταξύ της έκθεσης σε φθαλικές ενώσεις και της αυξημένης αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι υψηλότερη έκθεση σε συγκεκριμένες φθαλικές ενώσεις, οι οποίες συναντώνται μεταξύ άλλων σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας, μπορεί να σχετίζεται με υψηλότερη αρτηριακή πίεση στην εγκυμοσύνη.
Τι είναι οι ενδοκρινικοί διαταράκτες;
Ως ενδοκρινικοί διαταράκτες χαρακτηρίζονται ουσίες που μπορούν να επηρεάσουν το ενδοκρινικό σύστημα, παρεμβαίνοντας στη φυσιολογική παραγωγή, δράση ή ρύθμιση των ορμονών.
Μία κατηγορία ενδοκρινικών διαταρακτών είναι οι φθαλικές ενώσεις (phthalates). Χρησιμοποιούνται ευρέως και μπορούν να υπάρχουν σε πλαστικά, αρώματα, καλλυντικά και διάφορα προϊόντα προσωπικής φροντίδας και καθημερινής χρήσης.
Η έκθεση σε αυτές μπορεί επομένως να συμβαίνει καθημερινά και από διαφορετικές πηγές.
Γιατί μας ενδιαφέρει η αρτηριακή πίεση στην εγκυμοσύνη;
Η παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης αποτελεί σημαντικό μέρος της φροντίδας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Οι υπερτασικές διαταραχές της κύησης, στις οποίες περιλαμβάνεται και η προεκλαμψία, μπορούν να επηρεάσουν την υγεία τόσο της εγκύου όσο και του εμβρύου.
Είναι ήδη γνωστό ότι παράγοντες όπως το οικογενειακό ιστορικό και ο τρόπος ζωής μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισής τους. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι επιστήμονες διερευνούν κατά πόσο περιβαλλοντικοί παράγοντες και ενδοκρινικοί διαταράκτες μπορεί επίσης να παίζουν κάποιο ρόλο.
Τι έδειξε η νέα μελέτη;
Οι ερευνητές μελέτησαν 338 εγκύους που συμμετείχαν στη μελέτη Environmental Reproductive and Glucose Outcomes (ERGO).
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης πραγματοποιήθηκαν σε τρεις διαφορετικές χρονικές στιγμές μετρήσεις της έκθεσης σε φθαλικές ενώσεις και της αρτηριακής πίεσης.
Στη συνέχεια εξετάστηκε εάν υψηλότερα επίπεδα συγκεκριμένων φθαλικών ενώσεων – είτε μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό – συνδέονταν με αυξημένη αρτηριακή πίεση ή με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης υπερτασικών διαταραχών της κύησης.
Ποια ήταν τα αποτελέσματα;
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες με υψηλότερες συγκεντρώσεις στα ούρα ορισμένων φθαλικών ενώσεων που σχετίζονται με αρώματα και προϊόντα προσωπικής φροντίδας παρουσίαζαν υψηλότερες τιμές συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης.
Περίπου 13% των γυναικών που συμμετείχαν στη μελέτη εμφάνισαν κάποια υπερτασική διαταραχή σχετιζόμενη με την εγκυμοσύνη.
Παράλληλα, οι γυναίκες με υψηλότερα επίπεδα συγκεκριμένων φθαλικών ενώσεων έτειναν να παρουσιάζουν υψηλότερη αρτηριακή πίεση στα μεταγενέστερα στάδια της εγκυμοσύνης.
Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος των ορμονών;
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας αφορά τον πιθανό μηχανισμό πίσω από αυτή τη συσχέτιση.
Οι φθαλικές ενώσεις μπορούν να παρεμβαίνουν στη φυσιολογική ορμονική λειτουργία και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζεται να διερευνηθεί εάν οι επιδράσεις που παρατηρήθηκαν σχετίζονται με μεταβολές σε μηχανισμούς που αφορούν τα οιστρογόνα.
Χρειάζεται επίσης περισσότερη έρευνα για άλλους ενδοκρινικούς διαταράκτες αλλά και για ουσίες που χρησιμοποιούνται σήμερα ως υποκατάστατα των φθαλικών ενώσεων.
Μπορούμε να περιορίσουμε την έκθεσή μας;
Η καθημερινή έκθεση σε ενδοκρινικούς διαταράκτες δεν μπορεί πάντα να αποφευχθεί πλήρως. Ωστόσο, η ενημέρωση σχετικά με τις πιθανές πηγές έκθεσης μπορεί να βοηθήσει στη λήψη πιο συνειδητών επιλογών.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι ο περιορισμός της χρήσης προϊόντων προσωπικής φροντίδας που περιέχουν φθαλικές ενώσεις – ιδιαίτερα προϊόντων με άρωμα – θα μπορούσε να αποτελέσει έναν τρόπο μείωσης της έκθεσης.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν υπέρταση στην εγκυμοσύνη.
Τι πρέπει να κρατήσουμε από τη μελέτη;
Το σημαντικότερο είναι ότι η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποδεικνύει ότι οι ενδοκρινικοί διαταράκτες προκαλούν υψηλή αρτηριακή πίεση στην εγκυμοσύνη. Αναδεικνύει μια πιθανή συσχέτιση που χρειάζεται να διερευνηθεί περαιτέρω.
Τα ευρήματα προσθέτουν, ωστόσο, ένα ακόμη κομμάτι στη μελέτη της σχέσης μεταξύ περιβαλλοντικής έκθεσης, ορμονικής λειτουργίας και υγείας κατά την εγκυμοσύνη.
Η τακτική παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης και η εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές κατά την εγκυμοσύνη, ειδικά όταν υπάρχουν πρόσθετοι παράγοντες κινδύνου.
Διεύθυνση: Σοφία Κανελλοπούλου, Ενδοκρινολόγος, Λεωφόρος Δημοκρατίας 236, Άγιοι Ανάργυροι.
Τηλέφωνο: 6983379548
Email: s_kanellopoulou@hotmail.com