Η νόσος του Addison είναι μια χρόνια κατάσταση όπου τα επινεφρίδια δεν παράγουν αρκετή ποσότητα των ορμονών κορτιζόλης και αλδοστερόνης.
Τα επινεφρίδια είναι μικροί, τριγωνικοί αδένες πάνω από κάθε νεφρό, αποτελούν μέρος του ενδοκρινικού συστήματος και παράγουν ορμόνες.
- Κορτιζόλη: βοηθά το σώμα να ανταποκρίνεται στο στρες (π.χ. ασθένεια, τραυματισμό), στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του ανοσοποιητικού συστήματος και των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
- Αλδοστερόνη: επηρεάζει την ισορροπία νατρίου και καλίου στο αίμα, και επηρεάζει έτσι την ποσότητα υγρών που αποβάλλουν τα νεφρά ρυθμίζοντας επίσης την αρτηριακή πιεση.
Η νόσος του Addison λέγεται επίσης πρωτοπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια. Υπάρχει και η δευτεροπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια, όταν η υπόφυση δεν παράγει αρκετή ορμόνη ACTH που ενεργοποιεί τα επινεφρίδια.
Διαφορά από το σύνδρομο Cushing
Στη νόσο του Addison το σώμα δεν έχει αρκετή κορτιζόλη (και αλδοστερόνη), ενώ στο σύνδρομο Cushing το σώμα έχει πάρα πολύ κορτιζόλη.
Ποιοι μπορεί να προσβληθούν;
Μπορεί να επηρεάσει άτομα σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι πιο συχνή σε ανθρώπους 30–50 ετών.
Άτομα με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. διαβήτη τύπου 1, νόσο Graves, θυρεοειδίτιδα, λεύκη) έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν νόσο Addison.
Πόσο συχνή είναι;
Είναι σπάνια, περίπου 1 στους 100.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Συνήθως αναπτύσσονται σταδιακά με τον χρόνο.
Μερικά συχνά συμπτώματα είναι:
- Μειωμένη ενέργεια / κόπωση.
- Σκούρες περιοχές στο δέρμα (υπερμελάγχρωση).
- Πόνος στην κοιλιά.
- Ναυτία, έμετος, διάρροια.
- Απώλεια όρεξης και απώλεια βάρους.
- Χαμηλή αρτηριακή πίεση / ζάλη.
- Επιθυμία για αλμυρές τροφές.
- Χαμηλό σάκχαρο στο αίμα.
Στις γυναίκες, μπορεί να υπάρχουν ακανόνιστοι κύκλοι, απώλεια τριχών σώματος και μειωμένη σεξουαλική επιθυμία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά και να οδηγήσουν σε κρίση Addison, που είναι ιατρικό επείγον με συμπτώματα όπως:
– Ακραία αδυναμία
– Έντονος πόνος
– Σύγχυση ή αλλαγές στη συμπεριφορά
– Σοβαρός εμετός/διάρροια
– Χαμηλή αρτηριακή πίεση ή απώλεια συνείδησης
Τι το προκαλεί;
Το πιο συχνό αίτιο είναι η αυτοάνοση επίθεση στα επινεφρίδια, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα τα καταστρέφει.
Άλλες αιτίες μπορεί να είναι:
- Λοιμώξεις (π.χ. φυματίωση, HIV ή μυκητιάσεις).
- Αιμορραγία στα επινεφρίδια.
- Όγκοι που εξαπλώνονται στα επινεφρίδια.
- Αφαίρεση των επινεφριδίων χειρουργικά.
Η διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει γιατί τα συμπτώματα μοιάζουν με πολλές άλλες καταστάσεις. Συχνά η νόσος ανακαλύπτεται μέσω ρουτίνας αιματολογικών εξετάσεων που δείχνουν χαμηλό νάτριο ή υψηλό κάλιο.
Για επιβεβαίωση μπορεί να γίνουν:
- Αιματολογικές εξετάσεις για κορτιζόλη και ACTH.
- Τεστ διέγερσης με ACTH για να δουν αν τα επινεφρίδια ανταποκρίνονται.
- Απεικονιστικές εξετάσεις (π.χ. CT scan) για να αξιολογήσουν τα επινεφρίδια.
Η νόσος θεραπεύεται με υποκατάσταση των χαμένων ορμονών:
- Κορτιζόλη → με υδροκορτιζόνη.
- Αλδοστερόνη → με φλουδροκορτιζόνη.
Η θεραπεία είναι δια βίου και οι δόσεις μπορεί να πρέπει να αυξηθούν σε περιόδους στρες, ασθένειας ή χειρουργείου.
Πρόγνωση & Ζωή με τη Νόσο
Με σωστή θεραπεία, οι περισσότεροι μπορούν να ζουν μια φυσιολογική, υγιή ζωή. Ωστόσο χρειάζεται συχνή ιατρική παρακολούθηση για να ρυθμιστούν σωστά οι δόσεις των φαρμάκων.
Πηγή: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15095-addisons-disease
Διεύθυνση: Σοφία Κανελλοπούλου, Ενδοκρινολόγος, Λεωφόρος Δημοκρατίας 236, Άγιοι Ανάργυροι.
Τηλέφωνο: 21 7700 2715
Email: s_kanellopoulou@hotmail.com